Đi làng nghề
săn hàng mỹ nghệ
Đa dạng hàng mỹ nghệ
Hiện tại trong khu vực nội thành và các vùng lân cận như Bình Chánh, Long An, Bình Dương có tất cả 4 làng nghề lớn, trong đó làng gốm Hưng Định (Bình Dương) và sơn mài Tương Bình Hiệp đã tồn tại hơn 50 năm. Hai địa chỉ mới là làng lụa Bảo Gia Trang và mỹ nghệ VNV tập trung các sản phẩm từ tre hun khói, mỹ nghệ từ gốc cây cà phê.
Gốm sứ
Cách TP.HCM chừng 25 km, làng gốm Bình Dương bắt đầu từ xã Bình An (Bình Dương) qua Bình Hoà kéo dài đến suốt Hưng Định. Nơi đây tập trung hơn 100 lò gốm lớn nhỏ, khác nhau. So với cách đây chừng 7 năm, gốm Bình Dương đã có nhiều chuyển biến lớn, hơn 60% cửa hàng dựng bảng hiệu riêng; sản xuất tập trung; hộ kinh doanh cá thể rục rịch xây dựng showroom, mở cửa đón khách du lịch…
Sản phẩm trang trí nội thất chiếm đến 1/3 các sản phẩm gốm Bình Dương; đồ dành cho nhà bếp có nhiều kiểu dáng màu sắc mới. Hàng nội thất gốm sứ bao gồm các nhóm sản phẩm từ những mẫu tượng nhỏ, dáng thanh mảnh bằng đất nung trang trí trong vườn đến những khung tranh, tranh bằng gốm sứ có tráng men với nhiều mẫu mới, nội dung thể hiện theo các câu chuyện thần thoại Hy Lạp hoặc các câu chuyện về Đức Phật.
Gốm sứ Minh Long có bộ sản phẩm tượng nhỏ mặc trang phục 54 dân tộc, khá tinh xảo. Dạng hồ cá nhỏ trong nhà bằng nồi đất nung rất “mộc” được các tiệm Vương Hồng, Thuận Phát, Đại Phát…khai thác tối đa. Nhiều chậu nuôi cá nhỏ hình dáng như chiếc nồi đất, om đất trang trí bên trên miệng "nồi" hoa văn, vành lượn sóng khá đẹp.
Sản phẩm nhà bếp có nhiều dáng lạ như bộ đĩa hình lá, hình vuông theo tông màu lạnh. Thố đất để đựng các món xúp có thêm các dạng khác:elip,hình thoi…
Màu sắc của các loại gốm sứ cũng rất phong phú, đa dạng. Ông Tư Xương, một nghệ nhân gốm lâu đời ở Hưng Định, cho biết: “Do tính đa dạng của sản phẩm gốm nên màu sắc của sản phẩm phụ thuộc theo từng gu riêng của mỗi người. Ví dụ như ở phòng khách, cần sự trẻ trung vui nhộn thì sử dụng thiên về màu mạnh, nổi bật, kích thích thị giác. Nhà bếp thì nhiều người ưa tông xanh đậm, xanh lá sen…".
Tranh sơn mài, sơn dầu
Cách Hưng Định chừng 10km, làng nghề sơn mài Tương Bình Hiệp (Thủ Dầu Một, Bình Dương) chỉ còn khoảng 20 hộ hoạt động. Nhiều hộ kinh doanh như Việt Thành, Hùng Hương… dựng showroom như một cửa hàng đẹp mắt: không gian mua sắm đẹp, trang trí theo gu riêng, thiết kế website, buôn bán qua mạng.
Ngoài tranh sơn mài, sơn dầu, Tương Bình Hiệp đang đưa ra loạt sản phẩm mới: tranh sơn dầu nổi. Những hoạ tiết chính trên tranh được khắc nổi, tạo hiệu ứng sống động như xem trên ảnh không gian ba chiều. Doanh nghiệp Hùng Hương đang có bộ sản phẩm một đoàn bộ đội Việt Nam hành quân hoặc bộ tranh Ông hổ khắc nổi, giá khoảng 5 triệu đồng.
Dù vậy, Tương Bình Hiệp đang mất dần sức sống của làng nghề khi nhiều nơi đang thu hẹp không gian cho khu bày bán sản phẩm liên thông với nơi sản xuất để khách hàng vừa tham quan vừa xem nghệ nhân thực hiện. Chỉ còn chừng phân nửa số hộ kinh doanh lớn như Thanh Đào, Hùng Hương, Việt Thành… còn duy trì hoạt động này.
Làng nghề mới, nhiều sản phẩm mới
Làng nghề mới như Bảo Gia Trang hay VNV chỉ dừng ở mức thực hiện những nhóm nghề tương ứng với sản phẩm mình đang bán, sản xuất quy mô nhỏ, biểu diễn cho khách xem là chính. Bảo Gia Trang tập trung 5 nhóm nghề: dệt lụa, thổ cẩm, làm guốc, dệt chiếu và các sản phẩm mây tre lá khác. Hơn 60% hoạt động tập trung cho sản phẩm lụa và thổ cẩm. Lụa ở Bảo Gia Trang được nhập trực tiếp từ Đà Nẵng. Hai loại thổ cẩm đang được bày bán là thổ cẩm Chăm và Khơme. Bà Bích Ngọc, giám đốc Bảo Gia Trang, cho biết: "Trong kế hoạch, Bảo Gia Trang sẽ xây dựng một lò rượu nhỏ vì vùng Long An nổi tiếng với nghề nấu rượu, nhất là rượu Gò Đen".
Làng nghề VNV mới xây dựng xong hồi tháng 4.2002 có quy mô 1.500 m2 tại DakLak chuyên sản xuất các sản phẩm mỹ nghệ từ gốc cây cà phê.VNV cũng hỗ trợ kinh phí hơn 100 triệu để hoàn chỉnh quy trình sản xuất thổ cẩm Êđê tại DakLak. Tất cả các sản phẩm tập trung về showroom VNV tại TP.HCM ở số 111 Hai Bà Trưng, quận1. Nhóm sản phẩm thủ công mỹ nghệ từ gốc cây cà phê, ngoài hàng trang trí nội thất,còn có bình cắm hoa, gạt tàn, bộ bàn ghế, kệ…khá đẹp.
“Săn” hàng độc trong làng
Do có sự chuyển biến trong hoạt động sản xuất: xuất khẩu song song với phát triển thị trường nội địa nên gốm Hưng Định - Bình Dương, làng sơn mài Tương Bình Hiệp là địa chỉ được khá nhiều người thích “săn” hàng độc lui tới do nơi đây hay có nhiều mẫu hàng xuất khẩu còn dư. Hàng xuất khẩu thường được các đơn vị đặt hàng theo mẫu riêng, phải sử dụng khuôn đúc, tạo mẫu riêng và thường được làm dư từ 1 - 5 cái, tuỳ theo số lượng đặt hàng để phòng hờ trong những trường hợp hao hụt. Nhiều nhất vẫn là các mẫu hàng trang trí nội thất gia đình, các loại chậu gốm, tượng gốm.
Các đơn vị khác như Bảo Gia Trang,VNV dù ra đời muộn nhưng yếu tố thương hiệu được các đơn vị này chăm chút.
Ba loại thổ cẩm ở VNV và Bảo Gia Trang vô tình là ba thứ hàng độc mà cả hai đơn vị này đang đẩy mạnh hoạt động, do hiện tại hầu như thổ cẩm được dệt bằng tơ tự nhiên 100% không còn nữa. Thổ cẩm Chăm và Khơme dù hơi giống nhau về cách pha màu: sử dụng màu sắc sặc sỡ, hơi ngả đen nhưng hoa văn hoàn toàn khác nhau. Thổ cẩm Chăm nhẹ, mềm mại hơn thổ cẩm Khơme. Thổ cẩm Êđê mình mượt nhưng nặng tay, chú ý chọn gam màu rực rỡ, cách pha màu khá trẻ. Nhóm sản phẩm độc đáo nhất là tranh thổ cẩm đang được nhiều người chú ý. Nhưng kỹ thuật nhuộm màu tự nhiên bằng vỏ cây, các vật liệu thiên nhiên vẫn chưa được khôi phục.
Thanh Dy
No comments:
Post a Comment